Angielski na E8 składa się z czterech głównych części: rozumienie ze słuchu, rozumienie tekstu czytanego, znajomość funkcji językowych i znajomość środków językowych (gramatyka + słownictwo). Czasy gramatyczne wpadają w każdej z tych części, więc bez ich opanowania nie zdasz E8 na wysokim poziomie.
W tym artykule omawiam wszystkie czasy obowiązujące na E8 — z konstrukcjami, słowami-kluczami i najczęstszymi pułapkami.
Po co Ci czasy?
Czasy to podstawa angielskiego. Bez nich nie jesteś w stanie powiedzieć, kiedy coś się dzieje — a egzamin sprawdza dokładnie to. Typowe zadanie egzaminacyjne:
"I ______ (live) in Warsaw since 2018."
Tu trzeba wstawić have lived (Present Perfect, bo "since"). Jeśli nie znasz czasów, nie zrobisz tego zadania.
Lista czasów na E8
- Present Simple
- Present Continuous
- Past Simple
- Past Continuous
- Present Perfect
- Future Simple (will)
- be going to
- Present Continuous w funkcji przyszłości
1. Present Simple
Konstrukcja - + I/You/We/They work. He/She/It works. - − I don't work. He doesn't work. - ? Do you work? Does he work?
Kiedy używać - rutyny i nawyki: I drink coffee every morning. - fakty stałe: Water boils at 100°C. - rozkłady jazdy: The train leaves at 6 PM.
Słowa-klucze always, usually, often, sometimes, never, every day/week/month, on Mondays
2. Present Continuous
Konstrukcja am/is/are + czasownik z -ing - I am working. He is working. They are working.
Kiedy używać - czynność trwająca teraz: I am reading a book. - plany na przyszłość: We are flying to London tomorrow. - zmiany w toku: The climate is changing.
Słowa-klucze now, at the moment, right now, currently, today, this week, Look! Listen!
Pułapka Niektóre czasowniki NIE występują w Present Continuous: like, love, hate, want, know, understand, believe, remember. - ❌ I am wanting a pizza. - ✅ I want a pizza.
3. Past Simple
Konstrukcja - + I worked. (regularne) / I went. (nieregularne) - − I didn't work. I didn't go. - ? Did you work? Did you go?
Kiedy używać - zakończone czynności z konkretnym czasem w przeszłości: I visited Paris in 2022.
Słowa-klucze yesterday, last week/month/year, in 2020, ago (two days ago), when I was younger
Czasowniki nieregularne (must-know) | Bezokolicznik | Past Simple | |---|---| | go | went | | be | was/were | | have | had | | do | did | | see | saw | | make | made | | take | took | | come | came | | eat | ate | | write | wrote |
Uczcie się tej tabelki! 80% pytań z przeszłości zawiera czasownik nieregularny.
4. Past Continuous
Konstrukcja was/were + czasownik z -ing - I was working. They were working.
Kiedy używać - czynność trwająca w przeszłości: At 8 PM I was watching TV. - dwie czynności jednocześnie: While I was cooking, he was reading. - tło dla krótkiej czynności: I was walking when it started to rain.
Słowa-klucze while, when, at 8 o'clock, all day yesterday
5. Present Perfect
Konstrukcja have/has + III forma czasownika (past participle) - I have eaten. He has eaten.
Kiedy używać - doświadczenie życiowe (bez konkretnego czasu): I have visited Paris. - czynność zakończona z efektem teraz: I have lost my keys. (więc nie mogę wejść) - czynność trwająca od przeszłości do teraz: I have lived here for 5 years.
Słowa-klucze already, just, yet, ever, never, since, for, recently, lately
NAJWAŻNIEJSZA PUŁAPKA: Past Simple vs Present Perfect - Past Simple: konkretny czas w przeszłości → I saw her yesterday. - Present Perfect: brak konkretnego czasu → I have seen her. (kiedyś)
6. Future Simple (will)
Konstrukcja will + bezokolicznik - I will help you. (krócej: I'll help you.)
Kiedy używać - decyzje podjęte w chwili mówienia: It's hot. I'll open the window. - przewidywania: It will rain tomorrow. - obietnice: I will call you.
Słowa-klucze tomorrow, next week, in the future, probably, I think, I promise
7. be going to
Konstrukcja am/is/are + going to + bezokolicznik - I am going to study medicine.
Kiedy używać - plany i zamiary: I am going to travel this summer. - przewidywania na podstawie dowodów: Look at those clouds — it is going to rain.
Różnica will vs be going to - will — decyzja TERAZ - be going to — plan WCZEŚNIEJ
Przykład: - "We need bread." "OK, I'll buy it." (decyzja teraz → will) - "I am going to buy bread after work." (plan z rana → be going to)
8. Konstrukcje pomocnicze
There is / There are - There is a book on the table. (l. pojedyncza) - There are five books. (l. mnoga)
Modal verbs - can/could — umiejętność, prośba - must/have to — konieczność - should — rada - may/might — możliwość
15 typowych pułapek
- since vs for: since 2020 (od kiedy), for 5 years (jak długo)
- have vs have got: I have a car = I've got a car
- was vs were: I/he/she/it was; you/we/they were
- a/an: an apple, an hour (samogłoska w wymowie!), a university
- its vs it's: its = jego/jej (zaimek dzierżawczy), it's = it is
- their/there/they're: ich / tam / they are
- do/does: he/she/it → does
- make vs do: make a cake, do homework
- say vs tell: tell me, say to me
- lend vs borrow: I lend you money / I borrow money from you
- fun vs funny: fun = zabawa, funny = śmieszny
- between vs among: between two, among many
- few vs a few: few = mało (negatywnie), a few = kilka
- must not vs don't have to: must not = nie wolno, don't have to = nie musisz
- another vs other: another + l. poj., other + l. mn.
Strategia na E8
- Słownictwo — naucz się minimum 500 słówek z list E8.
- Czytaj po angielsku codziennie — krótkie teksty, posty, komentarze.
- Słuchaj — podcasty dla uczących się, BBC Learning English.
- Pisz — krótkie maile, opisy obrazków.
Podsumowanie
Czasy w angielskim nie są trudne — są logiczne. Każdy ma swoje miejsce i swoje słowa-klucze. Wystarczy je zapamiętać i regularnie ćwiczyć. 15 minut dziennie wystarczy, żeby w 12 tygodni mieć je opanowane.